De Lage Landen
Website van de Nederlandstalige stad op BordspelWereld / BrettspielWelt

Nieuwe spellen op BSW: Brügge, Skull King, Spacebob en Abluxxen!
 

Caylus

1. Spelvoorbereiding

Met /join kun je in het spel stappen. Met /start begint het spel (2-5 spelers). In plaats hiervan kan je ook de Spel Tool gebruiken!

2. Het spel

Bord overzicht

In het begin van het spel is de stad slechts een klein dorp met weinig gebouwen. De spelers proberen het dorp economisch tot leven te wekken langs de weg door het dorp, omdat er veel grondstoffen nodig zijn om het kasteel uit te bouwen. Daarom moeten er betere productiegebouwen worden gebouwd, moet er eventueel een metselaar worden gevonden om stenen gebouwen te bouwen of zelfs die verderop gelegen goudmijn worden geëxploiteerd.

Maar dit alles is erg duur en de bouwmeesters moeten goed op hun financiën letten. Elke bouwmeester heeft 6 werkers in dienst die niet alleen betaald moeten worden, maar als deze in een gebouw van een andere bouwmeester aan het werk gaat krijgt deze laatste ook nog een prestigepunt. Het dorp groeit langzaam uit in een stad en verouderde gebouwen kunnen worden vervangen door de notaris in woningen (die weer huur opleveren). Als je een architect inhuurt kan je zelfs de stad verrijken met prestigieuze gebouwen (die je dus prestige opleveren).

Maar alle bouwmeesters moeten wel gehoorzamen aan de baljuw en zijn assistent de provoost. Deze laatste bepaalt door zijn plaats op de weg welke gebouwen actief zijn en waar gewerkt kan worden. Gelukkig is hij ook corrupt en kan zijn positie worden beïnvloed. De baljuw is alleen maar geïnteresseerd in het uitbouwen van het kasteel en hij loopt alleen maar vooruit over de weg waardoor de bouwmeesters gedwongen worden sneller aan het kasteel te bouwen.

Het kasteel bestaat uit 3 delen: de kerkers, de muren en de torens. De positie van de baljuw bepaalt aan welk deel gewerkt wordt. Door snel aan het kasteel te werken wordt prestige vergaard. Daarnaast kan je hiermee ook Koninklijke gunsten krijgen!

Aan het eind van het spel tellen alle spelers hun totale aantal prestigepunten die zijn gedurende het spel hebben verdiend. De speler met de meeste prestigepunten wint het spel.

3. Speelveld

Speelveld

Het speelveld van Caylus bestaat uit een kasteel van waaruit een weg loopt door de stad, over de brug en verder het land in. Vanuit het kasteel gezien zie je langs de weg de volgende velden:

  • Kasteelvelden - om het kasteel uit te mogen bouwen.
  • 6 Speciale gebouwen van de stad: de poort, de handelspost, het gildenhuis, het toernooiveld, de stallen en de herberg.
  • De brug.
  • 6 Paarse (willekeurig verdeelde) Neutrale gebouwen: een boerderij, een woud, een zaagmolen, een steengroeve, een marktplaats en een timmerman.
  • 2 Basisgebouwen: de colporteur en weer een timmerman.
  • 7 Vrije velden waarop nieuwe gebouwen gebouwd kunnen worden.
  • 1 Basisgebouw: de goudmijn.
  • 12 Vrije velden waarop nieuwe gebouwen gebouwd kunnen worden.

Bovenin het scherm worden de plekken getoond voor het uitbouwen van het kasteel. Hiervoor zijn plaatsen gereserveerd voor de kerkers, de muren en de torens. Rechts hiernaast wordt per speler een overzicht gegeven van zijn grondstoffen, werkers en aantal denarius (munteenheid in Caylus). De volgorde waarin de spelers worden getoond is de speelvolgorde (zie ook de nummers op de achtergrond).

Bij de start van het spel ontvangen de spelers 1 hout (bruin) en 2 voedsel (roze). De startspeler ontvangt 5 denarius, spelers 2 en 3 ontvangen 4 denarius en spelers 4 en 5 ontvangen 7 denarius. De baljuw en de provoost starten op het laatste paarse neutrale gebouw.

Als er met 2 spelers wordt gespeeld worden enkele regels aangepast. Zie hiervoor het einde van deze handleiding.

Hier rechts wordt een kort overzicht getoond van de soorten grondstoffen en gebouwen in Caylus. Op deze pagina vind je een totaaloverzicht van alle gebouwen.

4. Rondeverloop

Caylus wordt gespeeld over meerdere ronden. Elke ronde bestaat uit een zevental fasen:

  1. Inkomsten.
  2. Werkers plaatsen.
  3. Activeren van speciale gebouwen.
  4. De provoost verplaatsen.
  5. Activeren van overige gebouwen.
  6. Uitbouwen van het kasteel.
  7. Baljuw verplaatsen en eventueel scoren van het kasteel.

Tijdens het spel kunnen dialoogvensters met de rechter muisknop worden verplaatst om beter te zien wat er onder dat venster zich ook alweer bevond.

Door op de rode X te klikken kun je een actie laten vervallen of beëindigen.

Fase 1: Inkomsten

Hotel

Alle spelers krijgen 2 denarius. Daarnaast krijg je nog 1 denarius per woning (groene achtergrond), 1 denarius als je een bibliotheek hebt en 2 denarius als je een hotel hebt.

Fase 2: Werkers plaatsen

Brug

Om beurten plaatsen de spelers één van hun 6 werkers (in een gebouw of een kasteel) of passen. Om te passen klik je op de brug waarna één van je werkers op het laagst genummerde veld onder de brug wordt gezet. De eerste speler die past krijgt 1 denarius. Hierna mag je geen andere werkers meer plaatsen. Het passen verhoogt de kosten voor het plaatsen van werkers door de andere spelers. In de meeste gevallen kost dit namelijk een aantal denarius gelijk aan het laagste vrije veld onder de brug (als er 2 spelers gepast hebben dus 3 denarius). Dit wordt hieronder aangegeven met x.

Het plaatsen van werkers kan op verschillende plekken:

  • Het plaatsen van een werker op een speciaal-, neutraal of basisgebouw kost x denarius. In elk gebouw kan maar 1 werker aanwezig zijn, met uitzondering van de stallen en de herberg (en het kasteel). In de stallen kunnen 3 werkers staan. Deze worden op het laagst beschikbaar getal gezet. In de herberg kan nog een werker uit de vorige ronde op het rechter veld staan. Je werker wordt op het linker veld geplaatst.
  • Het plaatsen van een werker in een gebouw van een andere speler kost x denarius. De andere speler ontvangt direct een prestigepunt.
  • Het plaatsen van een werker in een gebouw van jezelf kost altijd 1 denarius (en je ontvangt niet een prestigepunt).
  • Het plaatsen van een werker in een kasteelveld (op het kasteel klikken) kost x denarius. De werker wordt op het laagst beschikbare getal geplaatst. Op de kasteelvelden kunnen meerdere werkers staan, maar slechts 1 per speler.

Fase 3: Activeren van speciale gebouwen

Gebouwen worden altijd op de volgorde geactiveerd waarin ze langs de weg staan. De functie van elk gebouw treedt in werking voor de speler die daar zijn werker op heeft staan.

Poort

De poort - Je mag je werker kosteloos verplaatsen naar een ander gebouw of het kasteel. Plaats je hem op een gebouw van een andere speler dan ontvangt deze direct een prestigepunt. Je mag je werker ook terugnemen.

Handelspost

De handelspost - Je krijgt 3 denarius.

Gildenhuis

Het gildenhuis - Je mag de provoost kosteloos tot 3 plaatsen vooruit of achteruit verplaatsen.

Toernooiveld

Het toernooiveld - Je mag eenmalig 1 denarius en 1 doek (blauw) afgeven om een Koninklijke gunst te ontvangen (zie voor Koninklijke gunsten verderop). Je kunt ervoor kiezen om geen toernooi uit te voeren door in het venster op het rode kruis te klikken.

Stallen

De stallen - De speelvolgorde van de spelers wordt aangepast. De eigenaar van de werker op het eerste veld wordt startspeler, die op het tweede veld als tweede, etc. De volgorde van spelers die geen werkers in de stallen hebben blijft ongewijzigd.

Herberg

De herberg - Je werker wordt verplaatst naar het rechterveld. De werker die daar stond wordt verwijderd (als niemand een werker heeft geplaatst deze ronde kan de eigenaar ervoor kiezen om de aanwezige werker te laten staan). De speler die een werker in het rechter veld heeft staan betaalt bij het plaatsen van zijn werkers telkens slechts 1 denarius (prestigepunten worden nog wel uitgedeeld).

Fase 4: De provoost verplaatsen

De spelers mogen nu om beurten de provoost al dan niet verplaatsen. Let op! De volgorde is dezelfde als waarin de spelers gepast hebben in fase 2. Elke speler kan de provoost tot 3 plaatsen vooruit of achteruit verplaatsen. Dit kost tot 1 denarius per stap. De plaats van de provoost geeft aan welk gebouwen op de weg worden geactiveerd in de volgende fase. Klik op de plaats waar je de provoost wilt hebben om deze te verplaatsen.

Fase 5: Activeren van overige gebouwen

De gebouwen vanaf de brug worden op de volgorde geactiveerd waarin ze langs de weg staan tot en met het gebouw waarop de provoost staat. Gebouwen verderop de weg worden dus niet geactiveerd (de kosten voor het plaatsen van de werkers krijg je niet terug, de eigenaren behouden wel de eventueel ontvangen prestigepunten). De functie van elk gebouw treedt in werking voor de speler die daar zijn werker op heeft staan. Het activeren is alleen verplicht voor productiegebouwen.

Neutrale en houten productiegebouwen

Boerderij

(Neutraal = boerderij, woud, zaagmolen en steengroeve. hout = boerderij (2x), steengroeve en zaagmolen)

Je ontvangt de grondstoffen die onder op het gebouw zijn staan vermeld (bij een boerderij moet je kiezen).

Stenen productiegebouwen

Atelier

(boerderij, park, atelier)

Je ontvangt de grondstoffen die onder op het gebouw zijn staan vermeld (bij een boerderij moet je kiezen). Indien een andere speler dan de eigenaar deze activeert dan krijgt de eigenaar een van de geproduceerde grondstoffen naar keuze.

Constructiewerkplaatsen

Metselaar

(timmerman, metselaar, architect)

Met deze gebouwen kan je andere gebouwen bouwen. Met de timmerman kan je houten gebouwen (bruine achtergrond) op het bord plaatsen, met de metselaar stenen gebouwen (grijze achtergrond) en met de architect prestige gebouwen (blauwe achtergrond).

Te bouwen gebouwen

Rechts in het scherm zijn 3 stapels te zien met deze gebouwen. Klik op een stapel om te zien welke gebouwen nog beschikbaar zijn om te bouwen. De kosten van een gebouw staan linksboven op de tegel vermeld. Het gebouw wordt geplaatst op het eerste vrij veld op de weg. De bouwer krijgt hiervoor direct het aantal prestigepunten dat rechtsboven op de tegel is aangegeven.

Bouwvenster

In het bouwvenster klik je eerst op de gele pijl om te zien welke gebouwen van deze soort gebouwd kunnen worden. Klik op het gewenste gebouw en de lijst met gebouwen verdwijnt. Nu zie je welk gebouw je hebt gekozen. Wil je een andere kiezen, klik dan weer op de gele pijl. Als je het gewenste gebouw in het venster ziet staan bevestig je het bouwen door op de groene pijl te klikken. Het gebouw wordt nu automatisch op het eerste vrije veld geplaatst.

Monument

Prestige gebouwen worden op dezelfde manier gebouwd, maar deze worden geplaatst bovenop woningen (waarvan je eigenaar moet zijn en die vervolgens weer beschikbaar komen). Sommige prestige gebouwen leveren direct 1 (standbeeld, theater, universiteit) of 2 (monument) Koninklijke gunsten op.

De notaris

Notaris

Met de notaris kan je een paars neutraal gebouw of een houten of stenen gebouw waarvan je de eigenaar bent ombouwen naar een woning (met een groene achtergrond). De notaris zelf kan niet omgebouwd worden. Dit kost 1 doek (blauw) en 1 denarius en je ontvangt direct 2 prestige punten. Dit gebouw levert vanaf de volgende ronde 1 denarius op (totdat hij wordt vervangen door een prestige gebouw). Als je een houten of stenen gebouw van jezelf vervangt komt deze weer beschikbaar in de voorraad. Het aantal woningen op voorraad is onbeperkt. Indien een gebouw nog niet is geactiveerd maar al wel wordt verbouwd in een woning, dan wordt er gewacht met de verbouwing totdat de actie van dat gebouw heeft plaatsgevonden.

Overige gebouwen

Colporteur
  • Met de marktplaats mag je 1 grondstof naar keuze verkopen voor een aantal denarius (het aantal staat op de tegel).
  • Met de colporteur mag je 1 of 2 grondstoffen kopen (het aantal en de prijzen staan op de tegel). Je kunt geen goud kopen.
  • Met de kerk kan je 3 of 5 prestigepunten kopen voor 2 of 4 denarius. Bij het bouwen van de kerk krijg je ook 1 Koninklijke gunst.
  • Met de kleermaker kan je 4 of 6 prestigepunten kopen voor 2 of 3 doeken (blauw).
  • Met de bank kan je 1 of 2 goudstukken (geel) kopen voor 2 of 5 denarius.
  • Met de alchemist kan je 1 of 2 goudstukken (geel) kopen voor 2 of 4 willekeurige grondstoffen.

Op deze pagina vind je een totaaloverzicht van alle gebouwen.

Fase 6: Uitbouwen van het kasteel

Bouwen

In deze fase bouwen de spelers die eerder een werker op een kasteelveld hebben geplaatst aan het kasteel. Het kasteel bestaat uit 3 delen: de kerkers (met 6 bouwplaatsen), de muren (met 10 bouwplaatsen) en de torens (met 14 bouwplaatsen). Het bouwen gebeurt in de volgorde waarin spelers een werker op het kasteel hebben geplaatst.

Elke speler geeft aan hoeveel bouwplaatsen hij wil bebouwen door telkens een serie van 3 verschillende grondstoffen af te geven waarvan er 1 voedsel (roze) moet zijn. Om te bouwen klik je eerst in het venster dat getoond wordt. Klik daarna in het groene venstertje op 2 verschillende grondstoffen. Klik vervolgens op het groene pijltje om te bevestigen. Herhaal dit als je meerdere bouwplaatsen te bebouwen. Als je een werker op een kasteelveld hebt staan en je wilt of kunt niet bouwen (op het rode kruisje klikken) dan kost je dat 2 prestigepunten, waarbij je niet onder 0 kunt zakken (je verliest geen prestigepunten als je aan het einde van het spel niet kunt bouwen als alle bouwplaatsen vol zijn en je hebt wel de grondstoffen ervoor).

Bouwplaatsen

In eerste instantie worden de 6 bouwplaatsen van de kerker bebouwd. Zitten deze vol dan wordt verdergegaan met de muren en daarna de torens. Zodra aan het einde van een ronde een deel vol is wordt er gescoord. Het scoren kan ook gebeuren doordat de baljuw wordt verplaats (zie voor dit alles fase 7). Als er gescoord wordt voordat een deel compleet is wordt er gestart met het volgende deel. Het kan dus zijn dat niet alle bouwplaatsen worden bebouwd.

Voor het bouwen ontvang je prestigepunten: 5 per bouwplaats in de kerkers, 4 per bouwplaats in de muren en 3 per bouwplaats in de torens. Aan het eind van de fase wordt bekeken welke speler het meest gebouwd heeft (kan in meerdere delen zijn). Deze krijgt dan direct een Koninklijke gunst. Bij gelijke stand wordt gekeken welke speler het eerst een werker heeft geplaatst op de kasteelvelden.

Fase 7: Baljuw verplaatsen en eventueel scoren van het kasteel

Nu wordt de baljuw verplaatst over weg. Hij loopt altijd van het kasteel af. Hij loopt 1 stap als de provoost op dezelfde plaats of dichter bij het kasteel staat en hij loopt 2 stappen als de provoost voor hem uit loopt. Hierna wordt de provoost altijd op de plaats gezet waar de baljuw staat.

Op het speelveld staan op 3 plaatsen langs de weg markeringen geplaatst voor het scoren (4 plaatsen voor de goudmijn voor de kerkers, 2 plaatsen na de goudmijn voor de muren en 8 plaatsen na de goudmijn voor de torens). Zodra de baljuw op deze plaats staat (of 1 verder) dan wordt het betreffende deel van het kasteel gescoord.

Afhankelijk van het deel dat gescoord wordt krijgen de spelers Koninklijke gunsten of raken prestige punten kwijt. Dit wordt bepaald door het aantal bouwplaatsen dat elke speler in dat deel bebouwd heeft:

Kerkers:

Kerkers
  • 0 bouwplaatsen: -2 prestigepunten
  • 1 bouwplaats: geen score
  • 2 of meer bouwplaatsen: 1 Koninklijke gunst

Muren:

Muren
  • 0 bouwplaatsen: -3 prestigepunten
  • 1 bouwplaats: geen score
  • 2 bouwplaatsen: 1 Koninklijke gunst
  • 3 of 4 bouwplaatsen: 2 Koninklijke gunsten
  • 5 of meer bouwplaatsen: 3 Koninklijke gunsten

Torens:

Torens
  • 0 bouwplaatsen: -4 prestigepunten
  • 1 bouwplaats: geen score
  • 2 of 3 bouwplaatsen: 1 Koninklijke gunst
  • 4 of 5 bouwplaatsen: 2 Koninklijke gunsten
  • 6 of meer bouwplaatsen: 3 Koninklijke gunsten

De getoonde afbeeldingen kun je in het spel zien door met de muis de bouwplaatsen van de kerkers, muren en torens aan te wijzen.

Na het scoren van de kerkers of de muren kan er niet meer aan dat betreffende deel gebouwd worden. Na het scoren van de torens is het spel afgelopen.

5. Koninklijke gunsten

Er zijn 4 manieren om Koninklijke gunsten te ontvangen:

  • op het toernooiveld
  • bij het bouwen van sommige gebouwen (standbeeld, theater, universiteit, monument en kerk)
  • als je de meeste bouwplaatsen in het kasteel bebouwd in een ronde
  • bij het scoren van een deel van het kasteel.
Koninklijke gunsten

Het verkrijgen van een gunst gebeurt op een scoretabel die uit 4 rijen bestaat: prestigepunten, denarius, grondstoffen en gebouwen. Alle spelers beginnen op elke rij vooraan. Telkens als je een Koninklijke gunst krijgt, klik je op de gunst die je wilt ontvangen. Je markeersteen wordt dan op die rij één vakje naar rechts verplaatst. Je hoeft niet te kiezen voor de hoogst mogelijke gunst op een rij (klik dan op een lagere gunst en je markeersteen wordt alsnog verplaatst). Dit is ook het geval als de markeersteen al op de gunst helemaal rechts staat (de markeersteen wordt niet verder verschoven.

Als je in één fase meerdere gunsten krijgt kan je van elke rij maar 1 gunst kiezen. Het maximaal aantal gunsten in een fase is dus 4. Heb je meer gunsten in deze fase dan vervallen die. Het is wel mogelijk om dezelfde gunst in fase 3 (toernooiplaats), fase 5 (bouwen van gebouwen) en/of in fase 7 (kasteel uitbouwen) te verkrijgen.

Het overzicht van de verleende gunsten (zie afbeelding) kan worden opgevraagd door rechts op het speelveld naast de stapels gebouwen te klikken op het betreffende teken.

Als er in het kasteel aan de kerkers wordt gebouwd kan je alleen de eerste twee gunsten verkrijgen. Wordt er aan de muren gebouwd dan kan je ook de derde en vierde gunst krijgen. De vijfde gunst is pas beschikbaar als er aan de torens wordt gebouwd. De gunsten zijn:

Kerkers Muren Torens
rij / gunst 1 2 3 4 5
prestigepunten 1 punt 2 punten 3 punten4 punten 5 punten
denarius 3 denarius 4 denarius 5 denarius 6 denarius 7 denarius
grondstoffen 1 voedsel 1 hout of steen 1 doek 1 willekeurige ruilen voor 2
(geen goud)
1 goudstuk
gebouwen Niets Houten gebouw
met 1 hout korting
Stenen gebouw
met 1 steen korting
Woning
met 1 denarius korting
Prestige gebouw
(zonder korting)

De rij met gebouwen houdt in dat je direct een gebouw mag bouwen zonder dat de benodigde timmerman, metselaar, notaris of architect aanwezig hoeft te zijn.

6. Speleinde

Het spel eindigt nadat de torens in het kasteel gescoord zijn. Dit kan dus doordat dit deel volgebouwd is of omdat de baljuw het derde markeerpunt bereikt heeft.

De spelers ontvangen dan nog de volgende prestigepunten:

  • 3 prestigepunten per goudstuk
  • 1 prestigepunt per 3 grondstoffen (behalve goud)
  • 1 prestigepunt per 4 denarius

De speler met de meeste prestigepunten wint het spel. Bij een gelijke stand winnen deze spelers allemaal.

7. Regels voor 2 spelers

De regels voor een spel met 2 spelers zijn hetzelfde als hierboven met de volgende uitzonderingen:

  • beide spelers starten met 5 denarius.
  • de speelvolgorde van de spelers wisselt elke ronde om. De stallen worden hierdoor niet gebruikt.
  • als een speler past moet de andere speler 3 denarius betalen in plaats van 2 om zijn werkers te activeren (x is dus 3). Het plaatsen op je eigen gebouw kost nog steeds 1 denarius en de herberg behoudt ook zijn functie.
Laatst gewijzigd: 15-03-2011 (Externe bewerking)
BSWS 2010 Valid XHTML 1.0 Transitional Thuisstad van het Packeis Am Pol (Pinguïn) gilde Internet Explorer 6 wordt op deze site niet ondersteund
© 2010-2011 Galapagos, Anatolis